Afganistan İslam Emirliği’nde son haftalarda devlet kurumlarının isimlerinde ve resmi yazışmalarda dikkat çeken değişiklikler yaşanıyor. Birçok resmi kurumda uzun yıllardır kullanılan "ulusal" ifadesi aşamalı olarak kaldırılırken, bunun yerine "genel", "kamusal" ve "emirlik" gibi kavramların tercih edilmeye başlandığı görülüyor.

Söz konusu değişiklikler resmi internet sitelerinde, sosyal medya hesaplarında, kurumsal logolarda ve resmî belgelerde kendini göstermeye başladı. Sürecin yalnızca teknik bir düzenleme olmadığı, Afganistan İslam Emirliği’nin devlet kimliğini İslami esaslar doğrultusunda yeniden inşa etme hedefinin parçası olduğu değerlendiriliyor.

Ülkede üniversite giriş sınavlarını organize eden kurumlardan çevre yönetimi ve istatistik kurumlarına kadar birçok yapıda isim değişiklikleri dikkat çekiyor. Bazı kurumlarda eski isimler hâlâ kullanılmaya devam ederken, bazı platformlarda ise yeni terminoloji tamamen yürürlüğe girmiş durumda.

Afganistan İslam Emirliği yönetimi, bu değişikliklerin temel amacının devlet kurumlarını Afgan ve İslami kimlikle daha uyumlu hale getirmek olduğunu belirtiyor. Yönetim, geçmiş dönemde kullanılan bazı kavramların cumhuriyet sistemiyle ve Batı merkezli siyasi anlayışlarla bağlantılı görüldüğünü ifade ediyor.

Afganistan İslam Emirliği lideri Mevlevi Hibetullah Ahundzade tarafından yayımlanan talimatta, devlet kurumlarında kullanılan "yabancı kavramların" gözden geçirilmesi ve bunların yerine "İslami ve Afgan" kavramların yerleştirilmesi istendi.

Talimat kapsamında bakanlıklardan ve devlet kurumlarından, resmi yazışmalarda kullanılan terimleri incelemeleri ve alternatif kavram önerileri hazırlamaları talep edildi. Emirlik yönetimi, bunun devlet dilinin "arılaştırılması" ve ülkenin kültürel-siyasi kimliğiyle uyumlu hale getirilmesi açısından önemli olduğunu vurguluyor.

Afgan akademisyenler ve araştırmacılar da sürecin yalnızca dilsel bir değişim olmadığını belirtiyor. Siyasi söylem uzmanı Abdullah Zermeti’ye göre devlet dili, yönetim anlayışının en güçlü araçlarından biri olarak görülüyor ve resmi terminolojide yapılan her değişiklik doğrudan siyasi kimliği etkiliyor.

Uzmanlar, "ulusal" kavramının son yirmi yıldaki cumhuriyet dönemiyle özdeşleştiğini, Afganistan İslam Emirliği’nin ise daha farklı bir devlet anlayışı ortaya koymaya çalıştığını ifade ediyor. Bu nedenle "emirlik", "genel" ve "kamusal" gibi kavramların ön plana çıkarıldığı belirtiliyor.

Siyasi analiz uzmanı Abdülmelik Mübarez ise resmi dilin yalnızca bürokratik bir iletişim aracı olmadığını, devletin kendisini topluma nasıl sunduğunu belirleyen temel unsurlardan biri olduğunu söyledi. Mübarez’e göre Afganistan’da yaşanan dönüşüm, siyasi sistem değişikliğinin kültürel ve kurumsal boyutunu da yansıtıyor.

Gözlemcilere göre bugün yaşanan süreç, yalnızca kurum isimlerinin değiştirilmesinden ibaret değil. Afganistan İslam Emirliği, devletin ideolojik çerçevesini, yönetim anlayışını ve toplumsal kimlik tanımını yeniden şekillendiren daha geniş kapsamlı bir dönüşüm yürütüyor. (İLKHA)