418 milletvekilinin desteğiyle kabul edilen yasa, AB'nin son on yıllardaki en sert göç politikası değişikliklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Düzenleme, AB ülkelerine birlik sınırları dışında "geri dönüş merkezleri" kurma imkânı tanırken, göçmenlerin üçüncü ülkelerde uzun süreli ve belirsiz koşullarda tutulabilmesinin önünü açıyor.

Yeni düzenlemeye göre refakatsiz çocuklar uygulamadan muaf tutulacak ancak çocuklu aileler de dahil olmak üzere birçok göçmen bu merkezlere gönderilebilecek. İnsan hakları savunucuları, uygulamanın uluslararası koruma standartlarıyla çelişebileceği ve savunmasız grupları daha büyük risklerle karşı karşıya bırakabileceği uyarısında bulunuyor.

Oylamanın ardından sağ ve aşırı sağ milletvekillerinin "onları geri gönderin" sloganları atması Genel Kurul'da gerginliğe yol açtı. Sol ve merkez sol milletvekilleri ise "utanın" sloganlarıyla tepki gösterdi.

Karar, Avrupa Parlamentosu'nda göç konusunda sağ eğilimli bir çoğunluğun güç kazandığını ortaya koydu. Merkez sağ Avrupa Halk Partisi (EPP), muhafazakâr ve aşırı sağ grupların desteğiyle düzenlemeyi geçirmeyi başardı.

Sosyalistler ve Demokratlar Grubu (S&D) ile sol partiler ise düzenlemenin göçmenlerin temel haklarını zayıflatacağını savunuyor. S&D Başkan Yardımcısı Ana Catarina Mendes, yaptığı açıklamada "Bu düzenleme, birkaç yıl önce AB'de düşünülemeyecek hukuki açıdan tartışmalı uygulamaların normalleşmesi riskini taşıyor." ifadelerini kullandı.

Yasa kapsamında düzensiz göçmenlerin yaşadıkları ev ve diğer mekânlarda arama yapılabilmesine olanak tanınırken, sivil toplum kuruluşları bu uygulamayı ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi'nin (ICE) tartışmalı operasyonlarına benzetiyor.

Düzenleme ayrıca göçmenlerin gözaltında tutulabileceği azami süreyi altı aydan iki yıla çıkarıyor. Güvenlik riski olarak değerlendirilen kişiler için bu sürenin daha da uzatılabileceği belirtiliyor. Ülkeye giriş yasakları da önemli ölçüde ağırlaştırılarak çoğu durumda beş yıldan on yıla çıkarılıyor, bazı durumlarda ise ömür boyu giriş yasağı uygulanabilecek.

Yeni yasa, sınır dışı kararlarına karşı açılan davalarda mevcut otomatik koruma mekanizmasını da kaldırıyor. Buna göre mahkemeler, her başvuruda ayrı değerlendirme yaparak sınır dışı işleminin durdurulup durdurulmayacağına karar verecek.

Eleştirmenler, düzenlemenin Avrupa Birliği'nin insan hakları ve hukukun üstünlüğü ilkeleriyle bağdaşmadığını savunurken, göçmen hakları örgütleri yasanın yürürlüğe girmesi halinde binlerce kişinin belirsiz gözaltı koşulları ve temel hak ihlalleriyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor. (İLKHA)