Yükseköğretim Kurulunun bilimsel araştırma, sağlık teknolojilerinde yerlileşme ve disiplinler arası iş birliğini teşvik eden yaklaşımı doğrultusunda, üniversitelerde geliştirilen yenilikçi tıbbi cihazlar sağlık alanında umut oluyor.

Süleyman Demirel Üniversitesi tarafından geliştirilen ve temassız şekilde beyin damarlarını genişletebilen elektromanyetik tabanlı cihaz, serebrovasküler olaylar (SVO) başta olmak üzere damar tıkanıklıklarının tedavisine destek olmayı hedefliyor. Patent başvurusu yapılan ve prototipi üretilen cihaz, mevcut tedavilere ek olarak non-invaziv (cerrahi müdahale gerektirmeyen) bir yöntem sunmasıyla dikkat çekiyor.

Hastaya temas etmeden uygulanabiliyor, enfeksiyon riskini azaltıyor

SDÜ Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halil Aşçı, cihazın temel çalışma prensibinin, damar iç yüzeyinden (endotel) salgılanan ve damarların gevşeyip genişlemesini sağlayan "nitrik oksit" adlı doğal molekülün salınımını artırmak olduğunu belirtti.

Beyin damar tıkanıklıklarında zamanın kritik olduğunu vurgulayan Aşçı, yöntemin özellikle kafatası içerisindeki damar tıkanıklıklarında önemli bir avantaj sunduğunu ifade etti. Aşçı, şunları kaydetti:

"Bir damar tıkandığında, o damarın arka bölgesine kanın en kısa sürede ulaştırılması gerekir. Yöntemimiz, sağlam endotel tabakasından nitrik oksit salgılatarak damarları genişletiyor ve tıkanıklığın arka bölgesine kan iletimini destekliyor. En önemli avantajı ise beyne herhangi bir müdahale yapmadan, hastaya temas etmeden uygulanabiliyor olmasıdır. Bu da enfeksiyon riskini azaltıyor ve mevcut tedavi protokollerini değiştirmeden ek bir destek sunuyor."

Cihazın farklı versiyonlarının geliştirilmesiyle yalnızca beyin damarlarında değil boyun, kalp ve diğer periferik damar tıkanıklıklarında da kullanılabileceği değerlendiriliyor. Projenin, Sağlık Bakanlığına bağlı Türkiye Sağlık Endüstrileri Başkanlığı (TÜSEB) desteğiyle yürütüldüğünü belirten Prof. Dr. Aşçı, destek sayesinde prototip üretiminin gerçekleştirildiğini ve araştırma sonuçlarının mükemmele yakın çıktığını ifade etti.

Cihazın ergonomik tasarım çalışmalarının sürdüğünü belirten Aşçı, "Patentlenmiş ürünün daha ergonomik formlara kavuşturulması için çalışmalar devam ediyor. Yatak formu ya da başa giyilebilir form gibi alternatif tasarımlar üzerinde duruyoruz. Araştırma ekibinde tıp fakültesi öğrencilerinden sağlık personeline kadar geniş bir kadro yer alıyor. Akademik yükselme sürecindeki genç araştırmacıların projeye önemli katkılar sunuyor." dedi.

İnsanlık yararına sunulması hedefleniyor

Cihazın teknik geliştirme sürecine ilişkin bilgi veren Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Hocası Prof. Dr. Selçuk Çömlekçi, daha önce yara iyileşmesine yönelik çalışmalarda kullanılan elektromanyetik hibrit sistemin damarlarda genişlemeye neden olduğunun tespit edildiğini belirtti.

Çömlekçi, "Cihaz, insan kafatasına uygun bir ünite şeklinde tasarlandı. 27.12 MHz radyo frekansını homojen biçimde dağıtan dört plaka sistemi bulunuyor. Bu plakaların arka kısmında ise darbeli manyetik alan üreten bobin yer alıyor. Patentli frekans ve uygulama süresi boyunca cihaz kafatasına uygulanarak endotelyal nitrik oksit artışı hedefleniyor. Bu yöntemin şimdi serebrovasküler hastalıklar için uyarşanarak insanlık yaraına sunulması hedefleniyor." diye konuştu. (İLKHA)