Diyarbakır’da deprem gecesi 89 kişinin hayatını kaybettiği Galeri Sitesi ve İş Merkezi’ne ilişkin geniş çaplı bilirkişi raporu hazırlandı.
6 Şubat tarihinde Elbistan ve Pazarcık merkezli meydana gelen depremlerde kentte yıkılan binaların kusuruna ilişkin Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturma 'Deprem Soruşturma Bürosu'nda görevli bir cumhuriyet başsavcı vekili ve üç savcı tarafından yürütülüyor.
Merkez Yenişehir ilçesi Mimar Sinan Caddesi’nde deprem gecesi yıkılan Galeria Sitesi ve İş Merkezi’nde 89 kişi hayatını kaybetmişti. Bu çerçevede Fırat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Bölümünce oluşturulan bilirkişi heyetinin hazırladığı raporun yanı sıra savcılığın geniş çaplı bir rapor için talebi üzerine İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğünce görevlendirilerek kente gelen 6 kişilik bilirkişi heyetinin incelemeleri tamamlandı.
Deprem sonrası yapılan çalışmalar sonucunda yapıdan alınan numunelerin laboratuvar sonuçları ile projelerin incelenmesi sonucu hazırlanan 66 sayfalık rapor, soruşturma dosyasına eklendi.
1994, 1995 ve 1999 tarihli yapı ruhsatlarına göre binanın raporda, belediye arşiv dosyasında binaya ait 1994 tarihli yapı ruhsatı ekinde mimari, statik betonarme ve tesisat projelerinin bulunmadığı belirtildi.
“Belediye arşiv dosyasında yer alan hiçbir projeye uymadığı tespit edilmiştir”
Binanın inşasında hiçbir projeye uyulmadığı ifade edilen raporda, şunlar kaydedildi:
'Belediye arşiv dosyasında binaya ait son yapı ruhsatı olan 1999 tarihli tadilat yapı ruhsatı ekinde yalnızca mimari proje bulunmakta olup, statik betonarme projelerin ve statik hesap raporu ile tesisat projeleri bulunmamıştır. 1994 ve 1995 tarihli yapı ruhsatlarında binada 2 bodrum bulunmakta, 1999 yapı ruhsatında ise 1 bodrum yer almıştır. Bina tek bodrumlu inşa edilmiştir. 1995 tarihli yapı ruhsatı eki projeleri 1999 tarihli yapı ruhsatı alınana kadar geçerli olduğu halde bina 1999 tarihine kadar bu ruhsata uygun olarak inşa edilmemiştir. 1999 tarihli tadilat yapı ruhsatında yapı yüksekliğinin 36,50 metre olarak belirtildiği halde bu ruhsat ekindeki mimari projede 1997 tarihli Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi meclisinde alınmış imar kararına aykırı olarak en üst kotu 40,50 metre olarak gösterilmiştir. Binanın inşa edilmiş durumunun, belediye arşiv dosyasında yer alan hiçbir projeye uymadığı tespit edilmiştir.'
Binanın yapı kullanım izin belgesi bulunamadı
Dosyada yapı kullanım izin belgesinin de bulunmadığı ifade edilen raporda, 'Binanın deprem hasarı üzerinde B blok kaynaklı bir etki olmamıştır. Deprem sırasında Diyar Galeria binasında deprem ivmelerinden kaynaklı oluşacak deprem yüklerini hesaplamada kullanılan sismik katsayı 1975 deprem yönetmeliğinde belirtilen tasarım değerini aşmamıştır. Onaylı tek betonarme proje olan 1995 tarihli proje dikkate alındığında, beton karot numuneleri projedeki beton sınıfını sağlamadığı, betonarme donatılarının projedeki donatını sınıfını sağlamadığı belirlendi. Bina yapımı sırasında betonarme imalatlar TS500 ve 1975 deprem yönetmeliğindeki konstrüktif koşullara uygun yapılmamıştır. Binada kolon kesmeye yönelik herhangi bir tespit bulunmadı. Bodrum kattaki yüzme havuzunun B blok altında olmaması nedeniyle bu bloğun yıkılmasında bir etkisi bulunmamıştır” ifadelerine yer verildi.
Raporun sonuç bölümünde şu değerlendirmede bulunuldu:
'Diyar Galeria B blok binasının belediye arşiv dosyasındaki onaylı ve onaylı olmayan projelere aykırı olarak inşa edilmiş olması, malzeme özelliklerindeki yetersizlik, uygulama ve işçilik hataları, fenni mesuliyet kapsamında yapım denetimindeki yetersizlik nedeniyle yıkılmış olduğu görüşüne varılmıştır. Bu nedenle binanın yapı ruhsatlarının gerekli ekleri olan mimari, statik betonarme ve tesisat projeleri tam olmadan düzenlenmiş olması, temel üstü vizesi alınmadığı halde, inşaata devam edilmesine müsaade edilmesi, binada yapılan mühürlenme sonrası resmi izin olmadan inşaata devam edilmesine müsaade edilmesi, binanın imar durumuna uygunluğunun kontrol edilmemesi, binanın yapı kullanım izin belgesi düzenlemeden iskana açılması nedeniyle ilgili belediye ve varsa diğer kurum yetkilileri, binanın ruhsat eki projelere uygun olarak yapılmaması mevcut beton ve donatı özelliklerinin 1995 tarihli tek onaylı statik betonarme projede öngörülen beton ve donatı sınıfını sağlamaması nedeniyle de bina fenni mesulünün ve bina müteahhidinin sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.'
