Türkiye İstatistik Kurumunun dış ticaret verileri ile iş kayıtları sistemindeki girişimlerin ana faaliyet türü ve çalışan sayısı bilgilerinin eşleştirilmesiyle hazırlanan 2025 yılı istatistikleri, dış ticaretin girişim ölçeğine göre dağılımını ortaya koydu.

Verilere göre, 2025 yılında 166 bin 459 girişim ihracat, 323 bin 769 girişim ise ithalat gerçekleştirdi. İhracat yapan girişimlerin yaklaşık tamamının, ithalat yapan girişimlerin ise yüzde 99,9'unun bilgilerine ulaşıldı.

Büyük işletmeler dış ticarette ağırlıkta

İhracat yapan girişimlerin yüzde 74,2'sini oluşturan 1-9 çalışanlı mikro ölçekli işletmeler, toplam ihracatın yüzde 18,3'ünü gerçekleştirdi.

10-49 çalışanlı küçük ölçekli girişimlerin ihracattaki payı yüzde 17,3, 50-249 çalışanlı orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 18,3, 250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 46,1 oldu.

İthalatta ise mikro ölçekli girişimlerin payı yüzde 10,7, küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 11,9, orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 18 oldu. Büyük ölçekli girişimler toplam ithalatın yüzde 59,4'ünü gerçekleştirdi. Bu işletmeler, ithalat yapan girişimlerin yalnızca yüzde 1,1'ini oluşturdu.

İhracatın yüzde 57,6’sı sanayiden

Ana faaliyet alanına göre ihracatın yüzde 57,6'sını sanayi sektöründe faaliyet gösteren girişimler gerçekleştirdi. Ticaret sektörünün ihracattaki payı yüzde 37,7 oldu.

İthalatta ise sanayi sektöründeki girişimlerin payı yüzde 45,4, ticaret sektöründeki girişimlerin payı yüzde 37,8 olarak kaydedildi.

Sanayi sektörünün ihracatında büyük ölçekli girişimler yüzde 70,3'lük payla öne çıktı. Ticaret sektörünün ihracatında ise 1-249 çalışanı bulunan küçük ve orta ölçekli girişimler yüzde 89'luk paya sahip oldu.

Sanayi sektörü ithalatında da büyük ölçekli girişimler yüzde 80,7'lik payla ilk sırada yer aldı.

Sanayinin ihracatında AB öne çıktı

Ana faaliyeti sanayi olan girişimler, ihracatlarının yüzde 49,2'sini Avrupa Birliği ülkelerine gerçekleştirdi. Bu girişimlerin ihracatında AB dışındaki Avrupa ülkelerinin payı yüzde 14,3, Yakın ve Orta Doğu ülkelerinin payı ise yüzde 10,9 oldu.

Sanayi sektöründeki girişimlerin ithalatında ise yüzde 35,3 ile AB ülkeleri ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 25,9 ile diğer Asya ülkeleri ve yüzde 15,9 ile AB dışındaki Avrupa ülkeleri takip etti.

İmalat sanayi ihracatında sanayi girişimleri önde

İmalat sanayi ürünleri ihracatının yüzde 59,5'i ana faaliyeti sanayi olan girişimler tarafından gerçekleştirildi. Ticaret sektöründeki girişimlerin payı ise yüzde 36,3 oldu.

Ana faaliyeti sanayi olan girişimlerin kendi ihracatında imalat sanayi ürünlerinin payı yüzde 97,6 olarak gerçekleşti. Bu girişimlerin ihracatında madencilik ve taş ocakçılığı ürünlerinin payı yüzde 1,0, tarım, ormancılık ve balıkçılık ürünlerinin payı ise yüzde 0,8 oldu.

İlk 500 girişimin payı yüzde 51

Dış ticaretteki yoğunlaşma da dikkat çekti. En fazla ihracat yapan ilk 500 girişim, toplam ihracatın yüzde 51'ini gerçekleştirdi. İlk 500 girişimin ithalattaki payı ise yüzde 64,8 oldu.

En fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin toplam ihracattaki payı yüzde 8,9 olurken, en fazla ithalat yapan ilk 5 girişimin toplam ithalattaki payı yüzde 13,8 olarak hesaplandı.

Girişimlerin yüzde 84,6’sı tek ülkeden ithalat yaptı

İhracat yapan girişimlerin yüzde 39'u yalnızca tek ülkeye ihracat gerçekleştirdi. İki ülkeye ihracat yapan girişimlerin oranı yüzde 14,8 olurken, 20 ve daha fazla ülkeye ihracat yapan girişimlerin oranı yüzde 3,2'de kaldı. Buna karşın bu girişimler toplam ihracatın yüzde 57,4'ünü gerçekleştirdi.

İthalatta ise girişimlerin yüzde 84,6'sı tek ülkeden ürün alırken, yüzde 6,1'i iki ülkeden ithalat yaptı. 20 ve daha fazla ülkeden ithalat yapan girişimlerin oranı yüzde 0,8 olurken, bu girişimlerin toplam ithalattaki payı yüzde 52,5 oldu. (İLKHA)