-
BIST 100
16252,82%1,87
-
DOLAR
44,18% 0,03
-
EURO
51,01% 0,31
-
GRAM ALTIN
7107,76% -0,01
-
Ç. ALTIN
11584,42% 0,43
İşsiz kalmak istemeyen patron oluyor
-
A+Buyut
-
A-Kucult
İşsiz kalmak istemeyen patron oluyor
Pandeminin başından bu yana e-ticarette yaşanan bolluk taşımacılık işlerini büyütürken, özellikle kurye, kargo ve nakliye şirketlerinde yeni iş gücü ihtiyacı doğurdu. Taşımacılıkta artan iş hacminin büyüklüğü bu alana yatırım yapan şirketlerin iştahını açarken, pastadan daha fazla pay almak için gerekli iş gücünü oluşturmanın maliyeti bu şirketleri yeni iş modelleri geliştirmeye itti. Şu anda pek çok kurye, kargo ve nakliye firması, çalışan istihdam etmek yerine dağıtım ve taşıma işlerini şahıs şirketi açılışı yapan bireylere veriyor. Bu şekilde işverenişçi ilişkisi yerini asıl işveren-alt işverene bırakıyor. Bu eğilim istatistiklere de yansıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu Ocak 2021 verilerine göre, esnaf-serbest çalışan sayısı bir ayda 172 bin 614 kişi artarak, 2 milyon 893 bin 394’e yükseldi.
Son dönemde çok fazla tercih edilen bu modelin ilk bakışta her iki taraf için de belli avantajlar sağladığı görülüyor. Özellikle alt işverenliği seçen bireyler, bu modelde bir maaşlı çalışana göre daha fazla ücret alabiliyor. Ancak, SSK bağı, kıdem, yıllık izin gibi özlük haklarından da vazgeçiyor. Çalışma saatleri ise ücretli çalışanlara göre daha uzun olabiliyor.
50 BİN CİVARI ESNAF KURYE VAR
Motosikletli Kuryeler Derneği Başkanı Mustafa Özdemir, iş kazası riskinin çok yüksek olduğu kuryeler için esnaf kurye diye de bilinen bu modelin kötü bir çalışma yöntemi olduğunu savundu. Bu modelde verilen ücretlerin özellikle pandemi döneminde işsiz kalan gençlere cazip geldiğini belirten Özdemir, dışarıdan karlı görünse de bu modelin çok fazla olumsuz yönünün olduğunu, en başta da kıdem tazminatı ve yıllık izin gibi özlük haklarından mahrum kalmanın geldiğini dile getirdi. Özdemir’e göre bu modelde en büyük mağduriyet olası bir iş kazasında yaşanıyor. Çalışma saatlerinin de esnaf kuryeler için 10-14 saat olduğunu iddia eden Özdemir’e göre, İstanbul’da en az 20 bin, Türkiye genelinde ise 50 bin kadar kendi vergi açılışını yapmış kurye var.
KANUNA UYGUNLUĞU TARTIŞMALI
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan PwC Türkiye Sosyal Güvenlik Uzmanı Celal Özcan, Sosyal Güvenlik Mevzuatı’na göre doğan birtakım yükümlülükleri olan firmaların mali yüklerini azaltmak için bu tür çalışma yöntemlerine gidebildiğini hatırlattı. Bu tür işler verilirken İş Hukuku’nda muvazaalı alt işverenlik ilişkisine dikkat edilmesi gerektiğine dikkat çeken Özcan, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin belli yükümlülükleri olması gerektiğine değindi.
Özcan, şu ifadeleri kullandı: “Asıl işverenin hizmeti satın aldığı kişi eğer tek başına çalışıyorsa yani ilgili hizmeti tek başına veriyorsa burada bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi oluşmuyor. Bir de hem İş Hukuku’nda hem de alt işveren mevzuatında şöyle bir kural var: Bir şirket, özel bir uzmanlık ya da teknoloji gerektirmiyorsa asıl işini bölerek başkasına veremez. Örneğin bir kargo şirketi, asıl işi olan kargo işlerini bir alt şirkete yaptıramaz. Eğer yaptırırsa burada muvazaalı yani kanuna hileli alt işveren ilişkisi ortaya çıkabilir.”
İşçi yükümlülüklerinden kaçınma kaynaklı bir muvazaalı alt işverenlik tespit edildiği takdirde taşeron hizmeti veren kişi baştan itibaren asıl şirketin işçisi olarak kabul ediliyor ve asıl işveren bu kişinin baştan itibaren kıdem tazminatı, emsal ücretinden ihbar ve yıllık izin gibi tüm yükümlülüklerinden sorumlu oluyor.
İŞÇİ KURYEYE NE ÖDENİYOR? ESNAF KURYE NE KAZANIYOR?
Bir kurye, kargo ya da nakliye firması çalışanının ilgili firmaya işçilik maliyetiyle ilgili şu örnek hesap yapılabilir: 4 bin 500 TL net maaşı olan bir kuryenin işverene ortalama maaş harici aylık maliyeti 3 bin 100 lira. Bir yıllık kıdem ve yıllık izin maliyeti de eklenince aynı işçinin maaş dahil aylık toplam maliyeti ortalama 8 bin 600 TL oluyor. Aynı kurye bu kez vergi açılışını yapıp aynı şirkete hizmeti karşılığı 8 bin 600 TL fatura kestiğinde, ana işveren faturanın karşılığı olan miktarı kuryeye ödemiş oluyor. Aynı zamanda ana işveren, fatura karşılığı aldığı hizmetin KDV'sini şirket defterine işleyerek indirim konusu da yapabiliyor. Peki 8 bin 600 TL fatura kesen kurye için durum ne? Söz konusu kuryenin 1312 TL aylık KDV gideri oluyor. Aylık ortalama gelir vergisi gideri ise 1400 TL civarı. Ancak şahıs ticari faaliyetiyle ilgili giderleriyle bu iki maliyeti aşağıya çekebiliyor. Aynı kişinin bir yıllık ödeyeceği beyannamelerin damga vergisi aylık ortalama 200 TL oluyor. Aylık Bağkur primi ise 1055 TL. Aylık ortalama gelir vergisi gideri ise 1400 TL oluyor. Ayrıca şirket açılışı maliyeti ortalama 500 TL, aylık mali müşavir gideri yaklaşık 200- 300 TL olarak hesaplanıyor.
İran’dan, okul saldırısı nedeniyle ABD ve siyonist rejimden tazminat talebi
Güney Marmara'da feribot seferlerine fırtına engeli
Uşak'ta tarihi eser operasyonu: 1 gözaltı
Rusya iki yerleşim yerini daha ele geçirdiğini duyurdu
Yetimler Vakfı bayram öncesi Cizre'de yüzlerce yetim çocuğun yüzünü güldürdü
İran, bu savaşta yeni bir balistik füze daha kullandı
Kazakistan'da anayasa referandumundan "evet" kararı çıktı
Dışişleri Bakanı Fidan, Rus mevkidaşı Lavrov ile görüştü
Kenya'da kontrollü yıkımı planlanan bir bina çöktü: 4 ölü, 4 yaralı
Habizbinililer Derneği yeni dönem proje taslağını kamuoyuyla paylaştı
Meteorolojiden fırtına uyarısı
Tarsus Umut Kervanı muhtaçların yüzünü güldürdü
Şeker, ağız florasını bozarak çürüğü hızlandırıyor!
İzmir’de bayram tatlısı telaşı başladı: Eskiler baklavayı, gençler sütlüyü tercih ediyor
Bingöl’de otomobil takla attı: 1 yaralı
Bayram öncesi kuruyemiş satışları gramaja düştü: 'Çerez parası' lafı, tarihe karıştı!
İran Dışişleri Bakanı ve BM Genel Sekreteri saldırıları görüştü
Avrupa Yetim Eli Kahramanmaraş'ta muhtaçlara yardımda bulundu
Pervari’de çocuklardan renkli Ramazan veda etkinliği
İşgalcilerden Lübnan'ın güneyine ve Beyrut'a saldırı: 9 şehit
HÜDA PAR Mersin Milletvekili Faruk Dinç’ten yoğun ziyaret programı
Diyetisyen Tekerek: Bayramda aşırı ve ağır yemekten sakının
ABD'nin terörle mücadele direktörü istifa etti: "İran savaşı İsrail için başlatıldı"
Kenya'daki sellerde ölü sayısı 71'e yükseldi
Yetimler Vakfı Kadir Gecesi'nde de Gazze'yi unutmadı
Van TSO Başkanı Takva: Devam eden savaş şehir ekonomisini olumsuz etkiliyor
Diyarbakır'da çarşı ve pazarlarda bayram hareketliliği
Çocuklar bayrama tıraş olarak hazırlandı
Bayburt’ta göçmen kaçakçılığı operasyonu: 5 şüpheli yakalandı
Malatya Büyükşehir Belediye meclisi mart ayı toplantıları tamamlandı
Yükleniyor






