Aile Danışmanı Psikolog Faruk Günaydın, özellikle 0–3 yaş aralığındaki çocukların ekranla erken tanışmasının dil ve konuşma gelişimi üzerinde ciddi olumsuz etkiler oluşturduğunu belirterek, ebeveynleri uyardı.

Günaydın, İLKHA muhabirine yaptığı değerlendirmede bu dönemin beyin gelişimi açısından kritik olduğuna dikkat çekti.

Aile Danışmanı Psikolog Faruk Günaydın

0–3 yaş dönemi neden bu kadar önemli?

Günümüzde çocukların çok erken yaşta telefon, tablet ve televizyon gibi ekranlara maruz kaldığını ifade eden Günaydın, "0–3 yaş dönemi, beynin en hızlı geliştiği ve dil gelişiminin temellerinin atıldığı çok kritik bir evredir. Bu süreçte yaşanan yoğun ekran maruziyeti, bebeklerin gelişimini doğrudan ve olumsuz yönde etkileyebilmektedir." dedi.

"Dil gelişimi karşılıklı etkileşimle öğrenilir"

Ebeveynlerin en çok merak ettiği konulardan birinin ekranın dil gelişimine etkisi olduğunu söyleyen Günaydın, dil öğreniminin tek yönlü bir süreç olmadığını vurguladı. Günaydın, "Konuşma becerisi karşılıklı etkileşimle gelişir. Telefon, televizyon ve tabletlerde iletişim tek yönlüdür. Çocuk bu sürece aktif olarak katılamaz. Bu da dil ve konuşma becerilerinin gelişimini ciddi şekilde olumsuz etkiler." ifadelerini kullandı.

"Ekran kelime öğretmez, etkileşim öğretir"

Çocukların ekranda kelimelere maruz kalsalar bile dilin yalnızca duymakla öğrenilemeyeceğini belirten Günaydın, konuşarak ve karşılık vererek öğrenmenin önemine dikkat çekti. Uzun süre ekran maruziyeti yaşayan çocuklarda bazı sorunların sıkça görüldüğünü ifade eden Günaydın, bu sorunları şöyle sıraladı:

"Kelime dağarcığı yetersizliği: Akranlarına göre daha az kelime kullanırlar. İfade güçlüğü: İhtiyaçlarını konuşarak anlatmak yerine ağlama veya işaret etme yoluna başvururlar. Sosyal ipucu eksikliği: Jest, mimik ve yüz ifadelerini yeterince kullanamazlar. Oysa çocukların canlı ve doğal etkileşime ihtiyacı vardır."

Ebeveynlere öneriler

Çocukların sağlıklı bir dil ve konuşma becerisi geliştirebilmesi için ebeveynlere önemli görevler düştüğünü vurgulayan Günaydın, dikkat edilmesi gereken noktaları şu şekilde sıraladı:

"Etkileşimli iletişim kurulmalı: Çocukla karşılıklı konuşulmalı ve iletişim teşvik edilmelidir. Kitap okuma alışkanlığı kazandırılmalı: Kitap okurken çocuğa sorular sorulmalı, cevap vermesi desteklenmelidir. Günlük sohbetler ihmal edilmemeli: Gün içinde çocuğa neler yaptığı sorulmalı, kendini ifade edebileceği ortamlar oluşturulmalıdır."

Psikolog Faruk Günaydın, ebeveynlerin bilinçli davranmasının çocukların dil, konuşma ve sosyal gelişimi açısından büyük önem taşıdığını belirterek, erken yaşta ekran kullanımının sınırlandırılmasının sağlıklı gelişim için vazgeçilmez olduğunu sözlerine ekledi. (İLKHA)